Uygulama yaptırma sözleşmesinde en kritik üç konu şunlardır: kaynak kod ve telif haklarının kime ait olacağı, kapsamın ve teslim koşullarının yazılı olması, ödemenin aşamalara bağlanması. Bunların biri eksikse, uygulama bittiğinde bile ona tam sahip olamayabilirsin.
Bu yazı genel bilgi içindir, hukuki danışmanlık değildir. Sözleşmeyi imzalamadan önce bir hukukçuya okutmanı öneririz; her proje ve her ülke hukuku farklıdır.
Kaynak kod sahipliği: neden bu kadar önemli?
Kaynak kod sahipliği sorusu, uygulamayı yaptıran kişinin ileride başka bir geliştiriciyle çalışabilmesi için belirleyicidir. Kod senin değilse, her değişiklik için aynı ekibe mahkûm kalırsın; ekip kapanırsa ya da fiyatı yükseltirse elin kolun bağlıdır.
Sözleşmede şunları ara:
- Teslim edilecek kodun tamamı (uygulama, sunucu, tasarım dosyaları) kime ait?
- Kod ne zaman devrediliyor: ödemenin tamamında mı, aşamalarda mı?
- Geliştiricinin önceden sahip olduğu araç ve kütüphaneler (ortak kullanılan genel bileşenler) için nasıl bir lisans veriliyor?
- Açık kaynak bileşenlerin lisansları senin kullanımını kısıtlıyor mu?
Uygulama telif hakkı: yazılı devir gerekir mi?
Türkiye'de bilgisayar programları Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser sayılır ve eseri yazan kişiye aittir. Mali hakların başkasına devri için genel kural yazılı sözleşmedir. Almanya'da benzer şekilde Urheberrechtsgesetz geliştiriciye hak verir ve kullanım haklarının hangi kapsamda verildiği önemlidir. Yani "ödeme yaptım, benim" varsayımı hukuken yeterli olmayabilir. Hangi hakların devredildiğini, süre ve coğrafya sınırı olup olmadığını sözleşme açıkça yazmalı. Ayrıntı için bir hukukçuya danış; ülkeye göre değişir.
Kapsam ve teslim maddeleri
Anlaşmazlıkların çoğu "bu kapsamda mıydı?" sorusundan çıkar. Önlem için:
- Özellik listesi: Ekranlar ve işlevler tek tek yazılı olsun.
- Dahil olmayanlar: Örneğin yönetim paneli, çoklu dil, yeni bir platform dahil mi değil mi açıkça yazılsın.
- Takvim: Aşamalar ve tahmini tarihler; gecikme hâlinde ne olacağı.
- Değişiklik yönetimi: Kapsam dışı istek geldiğinde nasıl yazılı teklif verileceği.
- Kabul kriteri: İş "bitti" sayılmak için neleri sağlamalı; test süresi ne kadar?
Bu aşamaların genel akışı için mobil uygulama geliştirme süreci yazısına bak.
Ödeme planı
Tamamını baştan ödemek ya da hepsini teslimde bırakmak, iki taraf için de riskli. Daha dengeli yol, aşamalara bağlı ödemedir: teklif onayı, tasarım teslimi, geliştirme sürümleri, yayın. Her ödeme bir teslim çıktısına karşılık gelsin. Fatura düzeni ve KDV konusu da sözleşmede yer almalı; muhasebeci ile netleştir.
Gizlilik (NDA) ve rekabet maddeleri
Fikrin henüz kimsede yoksa gizlilik sözleşmesini görüşmeden önce imzalat. Sözleşme içinde de gizlilik maddesi olsun: fikir, müşteri verisi, iş planı ve ticari sırlar. Fikrin korunmasıyla ilgili geniş bir çerçeve için uygulama fikri nasıl korunur yazısını oku. Geliştiricinin aynı fikri başkasına yapıp yapamayacağı konusunda rekabet yasağı maddesi de konuşulabilir; bu madde hukuki açıdan hassas, mutlaka hukukçuya danış.
Hesaplar ve veri
- Mağaza hesapları: Apple Developer ve Google Play hesabı senin adına olmalı. Ajansın hesabındaki uygulama, sonradan taşınırken sorun çıkarır.
- Alan adı ve bulut hesapları: Sunucu, veritabanı ve alan adı da senin üyeliğinde olmalı.
- Kişisel veri: Kullanıcı verisi toplanacaksa KVKK (veya hedef pazarda GDPR) sorumlulukları taraflar arasında yazılı olsun. Ayrıntı için KVKK uyumlu mobil uygulama yazısına bak.
Yayın sonrası: bakım ve garanti
Hata düzeltme süresi, garanti dönemi ve bakım paketi sözleşmede olmalı. "Yayından sonra destek" cümlesi tek başına yetmez; kapsamı, yanıt süresini ve ücretlendirmeyi yaz. Konuyu uygulama bakımı ve güncelleme yazısında anlattık.
Sözleşme kontrol listesi
| Madde | Kontrol sorusu |
|---|---|
| Kaynak kod | Tamamı, hangi koşulda, kime devredilecek? |
| Telif/lisans | Haklar yazılı devrediliyor mu, kapsam ve süre? |
| Kapsam | Dahil olanlar ve olmayanlar yazılı mı? |
| Takvim | Aşamalar, tarihler, gecikme hükmü var mı? |
| Ödeme | Aşamalara bağlı mı, fatura nasıl? |
| Gizlilik | NDA ve gizlilik maddesi var mı? |
| Hesaplar | Mağaza ve bulut hesapları kimin adına? |
| Destek | Garanti ve bakım kapsamı, süresi? |
| Fesih | Ayrılırsak nasıl devredilir? |
İmza öncesi pratik adımlar
- Teklif ve sözleşmeyi karşılaştır: Tekliflerde konuşulan her şey sözleşmeye ya da ekine girmeli. Sözlü söylenip yazıya geçmeyen vaat, anlaşmazlıkta delil olmaz.
- Ekleri iste: Ekran listesi, takvim ve teknik şartname sözleşmenin eki olarak imzalansın.
- Taslağı hukukçuya okut: Özellikle telif devri, sorumluluk sınırı ve fesih maddelerine baktır.
- Tarafları doğrula: Karşı tarafın şirket unvanı, vergi numarası ve imza yetkisi doğru mu?
- İmzalı kopyayı sakla: Tüm yazışmaları, teklifleri ve teslim tutanaklarını tek bir klasörde arşivle.
Sözleşmenin tek başına çözemediği şeyler
İyi yazılmış bir sözleşme, iyi bir ilişkinin yerini tutmaz. Sözleşme uyuşmazlıkta seni korur ama projeyi yürütmez. Bu yüzden düzenli iletişim, aşamalı teslim ve her aşamanın yazılı onayı sözleşme kadar önemlidir. Taraflardan biri sürekli sözleşmeye başvurmak zorunda kalıyorsa, süreçte baştan bir sorun var demektir. Sözleşmeyi bir güvenlik ağı olarak gör: umarsın ki hiç kullanmayacaksın ama varlığı her iki tarafı da dürüst tutar.
Sözleşme dili: anlamadığını imzalama
Hukuki ifadeleri anlamadığın bir maddeyi, kendi cümlelerinle yeniden yazmasını iste ve anlayana kadar sor. Sözleşmedeki muğlak bir ifade, sorun çıktığında seni zora sokan ilk noktadır. "Makul süre", "uygun kalite" gibi ölçülemeyen kavramları mümkünse gün sayısı ve açık kabul kriteriyle değiştir.
Sık sorulan sorular
Yazılım sözleşmesinde olması gerekenler nelerdir?
Taraflar, kapsam, teslim ve kabul koşulları, takvim, ödeme planı, kaynak kod ve telif devri, gizlilik, bakım ve destek, fesih ve uyuşmazlık çözümü. Yukarıdaki tablo bir başlangıç listesidir.
Uygulamanın kaynak kodunu isteme hakkım var mı?
Sözleşmede yazılı değilse varlığı tartışmalı olabilir. Bu yüzden kaynak kod teslimi ve devri açıkça yazılmalı.
Sözleşmeyi kendim yazabilir miyim?
Basit bir taslak çıkarabilirsin ama imzadan önce hukukçuya okutmak, sonradan çıkacak masraftan genellikle daha ucuzdur.
Geliştirici aynı uygulamayı başkasına yapabilir mi?
Sözleşmede gizlilik ve rekabet maddesi yoksa genel fikir serbest olabilir. Özgün kod ve tasarımın kopyalanması ise telif ihlalidir. Detay için hukukçuya danış.
OdenaVerse'in anahtar teslim modelinde tüm kaynak kod müşteriye aittir, kapsam ve dahil olmayanlar yazılı teklifte yer alır, mağaza yayını müşterinin kendi Apple/Google hesabıyla yapılır; istersen ilk görüşmeden önce gizlilik sözleşmesi imzalarız. Yazılım hizmetini incele ya da bize yaz.