Dövme muhasebesi, çoğu sanatçının en son düşündüğü konudur. Gün boyu çizip dövme yaptıktan sonra kimse fiş, dekont ve kasa hesabıyla uğraşmak istemez. Ama ay sonunda "bu ay gerçekten ne kazandım?" sorusuna net bir cevap veremiyorsan, fiyatlarını doğru belirlemen, malzeme alımını planlaman ya da stüdyoyla hesaplaşman zorlaşır. Bu yazıda dövme sanatçısı gelir gider takibini ve dövme stüdyosu gelir gider takibini basit bir düzene oturtmanın yollarını anlatıyoruz.
Dövme muhasebesinde üç temel kavram
Hesabı karmaşıklaştıran şey genelde kavramların birbirine karışması. Önce üç kelimeyi netleştir:
- Ciro: Müşterilerden aldığın toplam para. Stüdyo payı, malzeme ve diğer giderler düşülmemiş haliyle.
- Gider: İşini yapmak için harcadığın para. İğne, mürekkep, eldiven, folyo, kira payı, reklam, abonelikler gibi.
- Net kazanç: Cirodan stüdyo payı ve giderler düştükten sonra sana kalan.
Bunlara bir de alacak eklemek gerekir: Yapılmış ya da devam eden işlerde müşterilerin henüz ödemediği tutar. Çok seanslı işlerde alacak takibi yapılmazsa para kaybı fark edilmeden birikir.
Gelirleri nasıl kaydetmeli?
Her ödeme için kısa bir kayıt yeter, ama kaydı hemen yapmak şart. Seans biter bitmez kaydetmezsen akşam hatırlaman zorlaşır. Bir gelir kaydında şu bilgiler olsun:
- Tarih
- Müşteri adı
- İş (ör. ön kol yazı, sırt devam seansı 2/4)
- Tutar
- Ödeme şekli: nakit, kart ya da havale
- Kapora mı, seans ödemesi mi, son ödeme mi?
Kaporayı ayrıca işaretlemek önemli. Kapora alındığı gün gelirdir ama iş daha yapılmamıştır; müşteri iptal ederse ne olacağı kapora politikana bağlıdır. Kapora kurallarını dövme kaporası nasıl alınır yazısında anlattık.
Giderleri kategorilere ayır
Gider kayıtlarını kategorilere ayırırsan, ay sonunda paranın nereye gittiğini görebilirsin. Dövme sanatçıları için işe yarayan bir kategori listesi:
| Kategori | Örnekler |
|---|---|
| Sarf malzeme | İğne, kartuş, eldiven, folyo, transfer kağıdı, dezenfektan |
| Mürekkep ve renk | Siyah, renkli mürekkepler, seyreltici |
| Ekipman | Makine, güç ünitesi, lamba, tablet |
| Mekan | Kira payı, elektrik, su, internet |
| Pazarlama | Sosyal medya reklamı, baskı, kartvizit |
| Yazılım ve abonelik | Tasarım programları, randevu uygulaması, bulut depolama |
| Eğitim | Seminer, kurs, convention katılımı |
| Diğer | Ulaşım, yemek, beklenmedik harcamalar |
Kategorileri az ve anlaşılır tut. Kırk kategori açarsan kayıt yapmak zahmetli hale gelir ve bir süre sonra bırakırsın.
Stüdyo payını ayrı bir satırda göster
Bir stüdyoda yüzdelik payla çalışıyorsan stüdyoya giden para, malzeme gideri gibi değişken bir harcama değildir; her işten belirli oranda ayrılır. Bu yüzden muhasebende ayrı bir satır olarak görünmesi daha nettir. Örneğin ay içinde ₺60.000 ciro yaptıysan ve stüdyo payın %40 ise, ₺24.000 stüdyoya gider. Kalan ₺36.000'den kendi giderlerini düşersin. Yüzdelik örneklerin tamamı için stüdyo payı ve komisyon hesaplama yazısına bakabilirsin.
Ay sonu özet tablosu örneği
Ay sonunda tek sayfalık bir özet çıkarmak, işinin gidişatını görmek için yeter. Aşağıdaki örnek, stüdyoda %40 payla çalışan bir sanatçının ayını gösteriyor. Rakamlar sadece örnektir.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Ciro (alınan toplam ödeme) | ₺60.000 |
| Stüdyo payı (%40) | ₺24.000 |
| Sarf malzeme ve mürekkep | ₺5.500 |
| Pazarlama | ₺2.000 |
| Yazılım ve abonelik | ₺800 |
| Net kazanç | ₺27.700 |
| Müşterilerden alınacak (devam eden işler) | ₺9.000 |
Son satır cebinde olmayan ama hak ettiğin parayı gösterir. Bu tutar büyüyorsa, devam eden işlerin ödeme planını gözden geçirme zamanı gelmiştir.
Dövme stüdyosu gelir gider takibi: sahipler için notlar
Stüdyo sahibiysen tabloya bir katman daha eklenir. Her sanatçının ürettiği ciroyu ve ondan gelen stüdyo payını ayrı ayrı izlemek, hangi koltuğun ne kadar iş getirdiğini görmeni sağlar. Stüdyo giderleri de genelde daha geniştir: kira, aidat, temizlik, ortak sarf malzeme, resepsiyon ve sterilizasyon gibi. Sanatçıların kendi giderleriyle stüdyonun giderlerini aynı listeye yazma; kimin neyi ödediği karışır. Personel maaşı, SGK ve vergi gibi konularda ise karar vermeden önce muhasebecine danışmalısın.
Kayıt alışkanlığını kolaylaştıran ipuçları
- Ödemeyi seansta kaydet: Müşteri ödemeyi yaparken kayıt da yapılsın. Akşama bırakılan kayıt eksik kalır.
- Fişleri tek yerde topla: Malzeme fişlerinin fotoğrafını çekip aynı klasörde tut.
- Haftada bir kontrol et: Pazar akşamı on dakikanı kayıtları kontrol etmeye ayır.
- Nakit ile havaleyi ayır: Ödeme şekli ay sonunda kasa ve banka hesabını karşılaştırırken işe yarar.
- Kişisel harcamayı karıştırma: Market alışverişi iş gideri listesine girmesin.
Defter, tablo mu yoksa uygulama mı?
Kağıt defter en kolay başlangıçtır ama toplam almak zordur. Excel ya da Google E-Tablolar hesapları otomatik yapar ama telefondan veri girmek zahmetli olabilir. Dövmecilere özel bir uygulama ise geliri randevu ve müşteri kaydıyla birlikte tutar; ayrı bir yerde ikinci kez yazman gerekmez.
Örneğin Dövme Sanatçısı Defteri uygulamasında her işin adisyonunda toplam fiyat, kapora ve seans seans yapılan nakit, kart ya da havale ödemeleri tutuluyor; kalan tutar otomatik hesaplanıyor. Stüdyo payını %0, %30, %40, %50 ya da %60 olarak seçtiğinde sana kalan kısım da kendiliğinden çıkıyor. Ay sonunda gelir, gider, ciro, stüdyo payı ve net kazancı tek ekranda, müşterilerden alınacak toplamla birlikte görüyorsun. Borcu olan müşterileri tek listede gösteren bir özellik ise yakında geliyor.
Sık yapılan muhasebe hataları
Gelir gider takibini başlatan pek çok sanatçı birkaç ay sonra bırakır. Bunun nedeni genelde birkaç tekrarlayan hatadır:
- Kaporayı iki kez yazmak: Kapora alındığında gelir olarak yazılır, seans günü de toplam ücret tekrar yazılırsa ciro şişer. Seans günü yalnızca kalan tutarı kaydet.
- Nakit ödemeleri atlamak: Kart ve havale ödemeleri bankada iz bırakır ama nakit bırakmaz. Nakit ödemeleri ayrıca dikkatle kaydet.
- Küçük giderleri önemsememek: Tek tek küçük görünen sarf malzeme alımları ay sonunda ciddi bir toplam oluşturur.
- Alacakları unutmak: Devam eden işlerdeki kalan ödemeler bir yerde görünmezse tahsil edilmeden kalabilir.
- Kişisel ve iş hesabını karıştırmak: İş için ayrı bir banka hesabı kullanmak takibi kolaylaştırır; bu konuda muhasebecinin önerisini al.
Bu listeyi her ay sonunda on beş dakikada gözden geçirmek, yıl sonunda muhasebecine teslim edeceğin kayıtların da düzenli olmasını sağlar.
Sonuç
Dövme muhasebesi için muhasebeci olman gerekmez; düzenli kayıt yeter. Geliri seansta kaydet, giderleri birkaç kategoriye ayır, stüdyo payını ayrı göster ve her ay tek sayfalık bir özet çıkar. Bu düzen sana hem fiyatlarını belirlerken sağlam bir zemin verir hem de muhasebecinle konuşurken elinde düzgün bir kayıt olur. Fiyat konusunu derinlemesine ele almak istersen dövme fiyatı nasıl belirlenir yazısına geç.